Nouvèl / Teyat / Gade Atik ki fenk pibliye yo

Ayiti: Pèl Zantiy yo

Sitiye nan Lanmè Karayib la, yo souvan rele Ayiti "Pèl Zantiy yo". Tit sa a non sèlman reflete bote nan plaj li yo, men tou, istwa a, kilti ak richès natirèl nan nasyon zile sa a. Pandan plizyè syèk, Ayiti te akeri repitasyon prestijye sa a pou plizyè rezon, ki ale pi lwen pase peyizaj pitorèsk li yo. b~Bote Natirèl:~b Ayiti beni ak yon abondans bote natirèl. Plaj sab li yo, dlo kristal klè, mòn majestueux ak fon Fertile fè li yon destinasyon rèv pou vwayajè ki soti toupatou nan mond lan. Lanati jenere te dote Ayiti ak divèsite ekolojik enpresyonan, ki te ede fòme imaj li kòm pèl nan Zantiy yo. b~Richès Kiltirèl:~b Pi lwen pase peyizaj li yo, se richès kilti ayisyen an ki kontribye nan repitasyon li kòm yon pèl. Ayiti gen yon istwa kaptivan, melanje enfliyans moun endijèn Taino, kolon Ewopeyen yo ak esklav Afriken yo. Fizyon kiltirèl sa a te bay yon tradisyon inik atistik ak mizik, ki enkòpore nan ekspresyon tankou vodou, penti nayif ak mizik konpa. b~Eritaj istorik:~b Ayiti te jwe yon wòl santral nan istwa lit pou libète ak egalite. An 1804, li te vin premye repiblik endepandan nan Amerik Latin ak Karayib la, apre yon revolisyon ki te dirije pa esklav libere. Zak vanyan gason endepandans sa a te etabli Ayiti kòm yon senbòl rezistans ak detèminasyon, ajoute yon dimansyon istorik nan estati li kòm pèl nan Zantiy yo. b~Resous Natirèl~b Ayiti abondan nan resous natirèl ki gen anpil valè, ki te kontribye nan tinon li kòm pèl la. Mòn ki gen anpil mineral, tè fètil ak rezèv dlo abondan fè Ayiti tounen yon tè opòtinite. Ayiti, pèl Zantiy yo, se pi plis pase yon destinasyon touris. Li se yon peyi ki gen bote natirèl, richès kiltirèl, eritaj istorik ak resous natirèl yo kontribye nan yon idantite inik. Li rete yon bijou nan kouwòn Karayib la, ki raple mond lan fòs ak rezistans pèp ayisyen an.

Diplomasi kenzyèm: Aplikasyon CEPOD pou yon diplomasi ayisyen efikas

Jedi 24 oktòb 2024, sant etid politik ak diplomatik CEPOD te lanse kenz semèn diplomasi li atravè yon somè ki te fèt nan otèl Montana nan Pétion ville. Evènman an te fèt sou tèm plas Ayiti nan globalizasyon, ak nan prezans yon odyans envite distenge. ki konpoze, pami lòt, pa otorite piblik tankou premye minis ayisyen an, Doktè Garry Conille (prezidan onè somè a); li Minis Delege pou Afè Imanitè, Mesye Herwil Gaspard; Diplomat etranje, pami yo nou ka site anbasadè Kanadyen an, Mesye André François Giroux (envite onè nan somè a); Doktè Christian Mouala, direktè peyi ONUSIDA Ayiti, ak yon pakèt lòt pèsonaj piblik, (tankou sosyològ Daniel Supplice), manm laprès, tankou jounalis granmoun aje, Rotchild François Junior ak etidyan nan tout jan.

Ayiti, espas rèv.

Ant rèv ak reyalite ayisyen an: Yon apèl pou inite ak aksyon Anpil gason te reve gwo pou Ayiti. Tousen Louvèti ak Jean Jacques Dessalines se egzanp. Malgre ke men envizib dechire, twal sosyal peyi a te toujou konsidere kòm pi gwo pwojè moun lèt yo te mete an mouvman. Jiska lè sa a, istwa peyi DAyiti rete e rete pou ayisyen espas ki pi apwopwiye pou rèv ak pwopoze libète total e total. Vrèmanvre, Tousen Louvèti te fè rèv amelyore anpil esklav yo. Desalin, bò kote l, te sakrifye tèt li pou endepandans zile nou an (Ayiti-Sen-Domeng). Apre liberasyon nou anba men franse yo, mesye lèt yo te oblije pran lòt chemen pou pwoteje diyite peyi a. Sitiyasyon sa a te montre yon lòt fòm revolisyon tankou powèt lekòl patriyotis la ak patizan tankou: Louis Joseph Janvier, Anténor Firmin, Demesvar Délorme ak Jenerasyon wonn ak Fernand Hibbert, Georges Sylvain tou lekòl endijèn ak Jean Price Mars, Jacques Stephen. Alexis, Roussan Camille elatriye... ki eksprime mekontantman yo nan vide lank. Lè w dekri oswa pentire sitiyasyon peyi a. Plizyè ane ki te premye vin ansent ak Lè sa a, te fèt lide nan bay peyi a souverènte li, pwòp bicolor li, lame li, elatriye li pa t ’fasil epi yo pa t’ kontinye konsa. Ayiti bezwen pou le moman moun rèv, gason ki renmen peyi yo, men ki pa richès peyi sa, moun ki renmen bonè peyi yo, men ki pa malè li yo, gason ki gen pwojè solid, men ki pa espesyalis nan masak yo sèlman enterese nan pòch yo, pito pou kontantman de-ton nou yo, mesye ki dwe goumen kont koripsyon, kont gaspiyaj, kont men envizib etranje yo, kont fòm sa a nan administrasyon piblik ki vize sèlman yon ti gwoup moun nan la. peyi nan detriman popilasyon an, fòm ensekirite sa a ke leta te planifye, sa yo rele boujwazi yo, pouvwa ekonomik ki soti aletranje tankou: Lafrans, USA, Kanada, Brezil. q~Ayiti an 1979 ak tout pouvwa. Yo di Maître Fevry te deklare: Rèv Ayiti pa ka sipòte, ni aksepte solisyon enpwovize ~q. Rèv ayisyen an dwe toujou yon efò ekip. Yon ekip gason ki gen konpetans, vizyon, bon volonte, refleksyon ak meditasyon. q~ Gason ki ka plase enterè pèsonèl yo ak enterè prive yo pase enterè piblik yo. Gason ki vle fè yon nouvo demaraj pou reyalize rèv Jean Jacques Dessalines ak sa Henri Christophe ki te vize ke ayisyen pa anvye okenn lòt peyi nan mond lan pou tout ayisyen ka kontan nan pwòp peyi yo , te chante pwofesè. Lesly Saint Roc Manigat.~q Ayiti cheri nou an, ki te yon fwa pèl Zantiy yo, pa prezan ankò jodi a. Pou sa nou mande tout Ayisyen: timoun, jèn, granmoun ak granmoun, se pou nou mete tèt nou ansanm bra nou, fòs nou, vwa nou ak tout sa nou te kapab fè pou libere peyi nou renmen anpil Ayiti Chérie. Ann chanje reyalite nou ansanm! Viv Ayiti, viv libète lemonn antye.

Camp-Perrin: Yonn nan Pi Bèl Vil nan Karayib la

Camp-Perrin, ki chita nan depatman Sid Ayiti, se youn nan vil ki pi pittoresk nan rejyon Karayib la. Li sèlman 23 kilomèt a lès vil Les Cayes, ki se twazyèm pi gwo vil peyi a, Camp-Perrin se yon veritab refij lapè. Klima agreyab li, vejetasyon abondan li ak atmosfè serein li fè li tounen yon kote ideyal pou moun k ap chèche bote natirèl ak trankilite. Pandan ke Pòtoprens, kapital Ayiti, souvan make ak tansyon ak difikilte sosyal, Camp-Perrin kanpe deyò paske nan trankilite li ak anviwònman kontan li, ofri yon lòt pèspektiv sou lavi an Ayiti. Kote jeyografik ak Pwoksimite ak Les Cayes Camp-Perrin chita nan rejyon sid-wès peyi a, apeprè 30 kilomèt soti nan vil Les Cayes, yon sant iben dinamik ki jwe yon wòl enpòtan nan komès ak aktivite ekonomik nan sid peyi a. Malgre ke Les Cayes se twazyèm pi gwo vil Ayiti, Camp-Perrin, kòm yon ti komin riral, ofri yon gwo kontrast ak bruyans vil la. Aksè nan Camp-Perrin fasil atravè wout nasyonal #6 ki konekte Les Cayes ak Jérémie, pase pa ti vil sa a, yon vwayaj ki pran mwens pase yon èdtan an machin. Pwoksimite sa a ak Les Cayes pèmèt Camp-Perrin benefisye de kèk avantaj, tankou aksè ak enfrastrikti sante ak edikasyon pandan li rete lwen ase pou konsève yon anviwònman lapè ak detann. Moun Camp-Perrin jwi konsa pwoksimite Les Cayes pou bezwen komèsyal yo, pandan y ap viv nan yon anviwònman plis natirèl ak apaisan.

Atlèt ayisyen nan jwèt olenpik 2024 yo

Je Olenpik Pari 2024 yo make yon tan fyète ak espwa pou Ayiti, yon nasyon ki rich nan kilti ak rezistans. Ane sa a, Ayiti reprezante pa yon ekip atlèt eksepsyonèl, chak pote talan yo, detèminasyon yo ak rèv viktwa yo sou sèn mondyal la. Men yon gade nan zetwal yo ki klere orizon Olympic nou an.

Ayiti: Lansman 5èm Edisyon SUMMER STREET ak OKAP ANN PEDALE

Vandredi 16 out 2024, vil istorik Okap te sèn yon nouvo edisyon evènman OKAP ANN PEDALE, ki make senkyèm edisyon SUMMER STREET lan. Reyinyon anyèl sa a, ki pa manke kounye a, te distenge pa yon atmosfè efervesan ak yon mesaj fò ki vize fè pwomosyon rejyon nò Ayiti.

Diferans ant tonmtonm ayisyen ak foutou Afriken (fufu)

Kuizin ayisyen ak cuisine Afriken se trezò gastronomik ki mete aksan sou engredyan lokal yo ak teknik preparasyon yo pase de jenerasyon an jenerasyon. Pami asyèt ki pi popilè nan de kuizin sa yo, Tonmtonm ayisyen ak Foutou Afriken (oswa Fufu) parèt deyò pou gou rich yo ak teksti inik. De asyèt sa yo, byenke yo pataje yon baz menm jan an - itilizasyon pwodui lokal tankou manyòk oswa bannann - gen diferans enteresan, sitou nan preparasyon yo, gou ak akonpayman yo.

Lèt pou Otè Mwen Pi Renmen an: Yon Inisyativ CSimon Publishing ak Salon Liv Port-au-Prince

Konkou "Lèt pou Otè Mwen Pi Renmen an" se yon inisyativ ansanm CSmon Publishing, yon kay pibliye ki baze nan Virginia, Etazini, ak Salon Liv Port-au-Prince. Konkou a vize kreye yon platfòm kote jèn moun ki pasyone ak literati ka pataje afeksyon yo ak admirasyon yo pou otè ki make lavi yo atravè yon lèt dedye yo. Lèt sa a ka ekri an kreyòl ayisyen oswa an franse pa nenpòt jèn ki gen laj ant 18 ak 30 an k ap viv an Ayiti. Otè lèt la ka ayisyen oswa etranje, menm soti nan epòk Mwayennaj la. Konkou a te kòmanse nan dat 27 janvye, dat limit enskripsyon an, epi li ap kontinye jiska 15 avril, dat laremiz prim yo. Premye pri yo se 75,000 goud pou gayan an, 50,000 goud pou dezyèm plas la, ak 25,000 goud pou twazyèm plas la. Prim sa yo ap remèt pandan evènman an "Viv nan Proz ak Pwezi," òganize chak ane pa Salon Liv Port-au-Prince, ki pral fèt an 2025 nan Enstiti Frans Ayiti.

Dekouvri orijin lang kreyòl ayisyen an

Lang kreyòl ayisyen, prèske 12 milyon moun pale, se pi plis pase yon senp mwayen kominikasyon. Li reprezante istwa, kilti ak idantite Ayiti. Men, ki kote lang inik sa a soti? Atik sa a eksplore orijin li, evolisyon li ak wòl santral li nan sosyete ayisyen an.